Kelâm ilminin kaynakları denildiğinde, iman esaslarının hangi delillere dayanılarak ispat edildiği ve kelâmcıların görüşlerini nereden beslediği kastedilir. Ehl-i sünnet kelâmcıları için birinci ve vazgeçilmez kaynak, her zaman Kur’an-ı Kerîm ve sahih sünnet olmuştur. Aklî deliller ve diğer unsurlar, bu iki asıl kaynağın anlaşılmasına yardımcı birer vasıta olarak görülmüştür.
Kur’an, tevhid, nübüvvet, ahiret, kader, melekler gibi iman esaslarını değişik sure ve ayetlerde tekrar tekrar vurgular. Kelâmcı, bu ayetleri bir araya getirip tertip ederek sistemli bir akaid çerçevesi oluşturur. Aynı zamanda Kur’an’da inkârcıların şüphelerine verilen cevaplar, kelâm metodolojisinin temelini teşkil eder. Örneğin putperestlerin, “Biz onlara bizi Allah’a yaklaştırsınlar diye tapıyoruz” sözlerine getirilen reddiye, tevhid ve şirk sınırlarını belirleyen önemli bir delildir.
Sahih hadisler de kelâmın vazgeçilmez kaynağıdır. Meleklerin mahiyeti, kabir hayatı, şefaat, mizan, sırat, cennet ve cehennemin vasıfları gibi birçok mesele, detaylı şekilde hadislerde anlatılır. Kelâmcılar, bu rivayetleri hadis usulü çerçevesinde değerlendirerek sahih olanları delil olarak kullanmış, zayıf veya uydurma rivayetlere itibar etmemeye çalışmışlardır. Böylece kelâm ile hadis ilmi arasında sıkı bir bağ kurulmuştur.
Aklî deliller, kelâmın ayırt edici özelliklerinden biridir. Allah’ın varlığını ispat eden hudûs, imkan, nizam gibi deliller; peygamberliğin gerekliliğini ortaya koyan mantık yürütmeler; ahiretin aklen mümkünlüğünü gösteren istidlaller bu kapsamdadır. Kelâmcılar, aklı vahyin alternatifi değil, onu anlamaya yarayan bir alet olarak görmüşler; ancak aklın sınırlarını da bilmeye çalışmışlardır. Bu denge, hem kör taklidi hem de akılcılıkta aşırılığı engellemiştir.
İcma, yani ümmet alimlerinin ittifakı, kelâmda da önemli bir delil kabul edilir. Sahabe, tâbiîn ve selef-i salihînin üzerinde birleştiği inanç esasları, ehl-i sünnet kelâmının omurgasını teşkil eder. Bu sebeple ehl-i sünnet, akaidde “sonradan çıkan her görüşün hüccet olmayacağı” ilkesini benimsemiş; sahih icmaya aykırı fikirleri bid‘at saymıştır.
Kelâm ilmi, tarih boyunca felsefe, mantık ve önceki semavî dinlerin ilahiyat literatürüyle de karşılaşmıştır. Kelâmcılar, bu alanlardan bazı kavram ve tartışma biçimlerini ödünç almış; ancak bunları Kur’an ve sünnetin süzgecinden geçirerek kullanmıştır. Özellikle İslam felsefesiyle yapılan tartışmalar, hem kelâmın kavramsal zenginliğini artırmış hem de sınırlarının netleşmesini sağlamıştır.
Buna ilave olarak, kelâmın pratik hayattaki kaynağı, müminlerin yaşadığı tecrübeler ve ümmetin kolektif hafızasıdır. Müslüman toplumların tarih boyunca karşılaştığı fitneler, imtihanlar, zafer ve mağlubiyetler, kelâmî düşüncenin yönünü zaman zaman etkilemiştir. Örneğin mihne olayı, kader ve Kur’an’ın mahlûk olup olmadığı tartışmalarını canlı tutmuş; bazı siyasi hadiseler, imamet ve hilafet konularının uzun yıllar gündemde kalmasına yol açmıştır.
Sonuç olarak kelâmın temel kaynakları, vahiy (Kur’an ve sünnet), akıl, icma ve tarihî tecrübedir. Ancak bunlar arasında hiyerarşi vardır: Vahiy her zaman başta gelir; akıl ve diğer unsurlar ona aykırı olamaz. Bu sıralamayı korumak, kelâmın ehl-i sünnet çizgiden sapmamasının en önemli şartıdır. Böylece kelâm ilmi, imanı tartışma konusu yapmadan, onu daha sağlam ve şuurlu hâle getiren bir araç olarak işlev görür.